Patentlerin Ekonomiye Katkısı
Patent, ürün veya buluş sahibine, icat ettiği ürünün satışı, pazarlanması, çoğaltılması, bir benzerinin üretilmesi gibi alanlarda ayrıcalıklar getiren resmî bir belgedir.
Patentin konusu buluş olunca, Buluş sahibi buluşunu yapmak için harcadığı emeği ve yaptığı yatırımlar heba olacaktır. Patentin olmadığı ekonomik bir düzende buluş sahibi ve rakipleri ürünü rekabetçi bir fiyatla satacaklardır. Bu da insanların buluş yapmasını engelleyen birinci ve en önemli faktördür. Teknolojik yenilikleri araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile emeği geçenlerin faydalanmasını sağlamaya yönelik en önemli etken patent haklarıdır.
Patentlerin genel bir görevi vardır, o da var olan bilgiyi topluma yaymaktır. Bu görev ise buluşların patent dokümanlarında detaylı bir şekilde açıklanması teknolojinin mevcut durumunun tanımlanması ortaya koyulan problemlerin üstesinden nasıl gelindiğini ayrıntılı bir şekilde anlatılmasıdır. Patentler toplum ile bireyler arasındaki alışverişi ifade eder.
Buluş sahibi buluşu üzerinde tekel hakka sahiptir. Patente dayalı koruma sisteminin gelişmiş olması yabancı yatırım yapılmasını önemli oranda artırmaktadır. Patent sistemi buluşçuların haklarını sağlam bir şekilde koruması ülkeye yatırım yapılacak yabancı yatırımlara güven vermektedir.
1879 tarihinde ülkemizde İhtira Beratı Kanunları ile yürürlüğe giren patent koruması 1995 yılına kadar hiç değiştirilmeden yürürlükte tutulmuştur. Ancak 116 yıl süren ilk patent kanunlarından sonra 1995 yılı itibariyle modern patent sistemine geçilmiştir. 1995 yılından günümüze kadar süren 12 yıldan beri modern patent kanunları uygulanmaktadır. Dünyada ABD; İngiltere, Fransa, Rusya ve Japonya gibi gelişmiş ülkeler patent sistemlerini 1800 yıllarında oluşturmuşlardır. Gelişmiş ülkelerin ekonomik seviyelerini ülkemizle kıyaslama yaptığımızda Türkiye’nin neden bu ülkelerin ekonomilerinin gerisinde olduğunu anlamakta güçlük çekmeyiz. Patenler ülkelerin ekonomilerinin gelişmelerini sağlayan temel taşlardır. Patentler mevcut olan teknolojiyi araştırıp geliştirerek yeni bir teknolojik gelişmeyi ifade eder. Teknolojinin geliştiği bir yerde de ekonomik bir rahatlık olur.
Buluşlar teknolojik gelişmeyi ifade ederken. Patent hakları ise insanları buluş yapmaya sevk etmekle kalmayıp araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin teknolojiyi nasıl geliştirdiğinin altını çizmektedir. Buluşlar sanayide uygulanabilir olması açısından patent sistemleri ekonomik ve teknolojik gelişmeyi sağlayabilmesi için de uygulanan patent sisteminin doğru anlaşılması şarttır.
İstatistiklere bakıldığında, 1995 yılında ülkemizde yerli patent başvurusu 171 iken yabancı patent başvurusu ise 1520’dir. Günümüze geldiğimizde de; 2006 yılında yerli patent başvurusu 190 iken yabancı patent başvurusu 4075’tir. Ülkemizde yabancı patent başvurularının yerli patent başvurularının yaklaşık 10 katı olmasının nedeni ise patent sistemini gelişmiş ülkelere göre daha geç uygulamış olmamızdır.
Savaş GÜMÜŞ
Marka ve Patent Vekili |
